Dispersan ve Egalize Maddeleri

Dispersan boyayı flottede ince partiküller halinde askıda tutar; egalizatör boyanın elyafa geçiş hızını dengeler. İkisi de tek bir sonucu hedefler: kumaşın her yerinde aynı renk. Derin Kimya'nın bu grubu dört aile ve 10 üründen oluşur.

Dispersan ile egalizatör aynı iş mi?

Değil, ama aynı sonucu hedeflerler: düzgün renk. Dispersan suda çözünmeyen boyayı (dispers boyayı) çok ince partiküller halinde suda askıda tutar. Partikül topaklanırsa flottede çökelir, kumaşta nokta ve leke bırakır, filtreleri tıkar.

Egalizatör ise boyanın elyafa geçiş hızını yavaşlatır. Boya çok hızlı çekerse ilk temas eden bölge koyu, sonra gelen bölge açık kalır; kumaş açıldığında abraj görülür. Egalizatör boyayla ya da elyafla geçici olarak etkileşerek bu hızı dengeler ve boyanın yeniden dağılmasına zaman tanır.

Abraj nereden gelir?

Abrajın kaynağı çoğu zaman boya değil, prosesin kendisidir:

1. Isıtma hızı. Boyanın büyük kısmı dar bir sıcaklık aralığında çeker. Bu aralıktan hızlı geçilirse boya dağılmaya zaman bulamaz.
2. Flotte sirkülasyonu. Makine dolgunluğu, pompa devri ve köpük sirkülasyonu bozar; flottenin ulaşmadığı yer açık kalır.
3. Elyaf farkı. Farklı partiden gelen iplik farklı çeker. Özellikle pamukta olgunluk farkı, poliamitte ise çekim farkı çizgi halinde abraj verir.
4. Ön terbiye eşitsizliği. Hidrofilitesi eşit olmayan kumaş hiçbir zaman eşit boyanmaz.

Egalizatör birinci ve üçüncü maddeyi telafi eder. İkinci ve dördüncü madde makine ve ön terbiye işidir; kimyasalla kapatılmaz.

Hangi aile nerede kullanılır?

Denim tarafı ayrı bir başlıktır. Taş yıkama ve enzim yıkamada yüzeyden kalkan indigo flottede serbest kalır; cep astarına ve dikiş ipliğine çökerse parça ıskartaya çıkar. Denim dispergatörünün işi bu indigoyu askıda tutmaktır.

Egalizatör boyaya mı elyafa mı bağlanır?

İki yol da kullanılır. Boya afinitesi yüksek egalizatörler boya molekülüyle geçici bir kompleks kurar; boya elyafa ancak bu kompleks çözüldükçe geçebildiği için çekim yavaşlar. Elyaf afinitesi yüksek olanlar ise elyaf üzerindeki aktif noktaları geçici olarak kapatır ve boyayla yarışır.

Fark uygulamada görülür: boyaya bağlananlar renk verimini daha çok düşürür, elyafa bağlananlar ise koyu renkte hedef nüansı tutturmayı kolaylaştırır ama karışım elyafta nüans dengesini kaydırabilir. Reçete kurulurken hangi tipin kullanıldığı bilinmelidir.

HT boyamada oligomer neden sorun olur?

Polyester 130 °C civarında kendi içindeki düşük molekül ağırlıklı oligomerleri yüzeye bırakır. Soğuma sırasında bunlar beyaz toz halinde kumaşta ve makine yüzeyinde kristalleşir; tuşeyi bozar, sonraki partide leke yapar. Dispersan yapıların bir kısmı bu oligomeri de askıda tutacak şekilde formüle edilir, böylece soğuma tahliyeyle birlikte sistemden çıkar.

Ürün bazlı dozaj ve çalışma koşulları ürün sayfalarında verilir: müşteriden bekleniyor.