Polyester

Polyester suyu sevmez ve boyarmaddeyi yüzeyinde değil içinde taşır. Bu yüzden boyama 130 °C civarında, basınç altında yapılır ve yardımcı kimyasalın işi boyayı liften önce banyoda dağınık tutmaktır.

Polyesterde yardımcı kimyasal neden farklı çalışır?

Pamukta boyarmadde lifin içindeki hidroksil gruplarıyla bağ kurar. Polyesterde böyle bir bağ yoktur: dispers boyarmadde suda neredeyse çözünmez, ısıtıldıkça gevşeyen lif yapısının arasına girer ve orada sıkışır.

Bunun iki sonucu var. Birincisi, banyoda boyarmadde çözünmüş değil askıda durur; askıda kalmayı bırakırsa topaklanır ve kumaşta nokta yapar. İkincisi, boyama sıcaklığı yüksektir; 130 °C'de kararlı kalmayan bir yardımcı kırılır ve leke bırakır.

Dispersan mı, egalizatör mü?

İkisi de dispersan ve egalize maddeleri grubunda ama işleri ayrıdır:

• Dispergatör boyarmadde tanesini banyoda dağınık tutar. Hedefi çökelme ve topaklanmadır.
• Egalizatör boyanın life geçiş hızını yavaşlatır. Hedefi abraj ve kenar-orta farkıdır.

Bir HT banyosunda ikisine birden ihtiyaç duyulması olağandır. Abraj çıktığında sadece egalizatör artırmak tipik bir reflekstir; deseni okumadan yapıldığında sorunu çözmez. Abraj yazısı dört farklı desenin dört farklı yere işaret ettiğini anlatıyor.

Oligomer problemi nedir?

Polyester üretiminden kalan kısa zincirli halkalı moleküllere oligomer denir. Yüksek sıcaklıkta lifin içinden banyoya çıkar, sıcaklık düşerken makine yüzeyinde ve kumaşta beyaz, toz benzeri birikinti bırakır. En çok koyu renklerde ve karışım partilerinde göze batar.

Önlemenin iki yolu var: boşaltmayı sıcak yapmak, böylece oligomerin çökeceği soğuma anını kumaşın üstünde geçirmemek; ve banyoda oligomeri askıda tutan bir yardımcı kullanmak. Makine yüzeyinde biriken kalıntı için makine yıkama sabunları ayrı bir grup olarak durur.

Redüktif temizleme neden atlanmaz?

Boyamadan sonra lifin yüzeyinde tutunmuş, içine girmemiş boyarmadde kalır. Bu kısım yıkamada ve sürtmede çıkar, yani haslık değerini doğrudan düşürür.

Redüktif temizleme bu yüzey boyasını indirgeyerek çözünür hale getirir ve banyoya alır. Koyu renklerde atlandığında yaş sürtme haslığı şikâyeti neredeyse kaçınılmazdır. Elastan içeren karışımlarda alkali koşul sınırlıdır; bu durumda nötr ortamda çalışan özel amaçlı yıkayıcılar tercih edilir.

Jet makinesinde köpük ve kırık

Yüksek devirli jet ve overflow makinelerinde köpük gerçek bir üretim sorunudur: kumaşın akışını bozar, sensörü yanıltır, taşmaya yol açar. Köpük kesici seçimi banyonun sıcaklığına ve içindeki yüzey aktife göre yapılır; yanlış seçim silikon lekesi olarak geri döner. Ayrıntısı köpük kesici seçimi yazısında.

Mikrofiber ve ağır gramajlı polyesterde kırık izi de görülür. Kırık önleyiciler burada da aynı işi yapar.

Apre tarafı

Polyesterde tuşe çoğunlukla silikon emülsiyonlarıyla kurulur. Mikro, makro ve elastomerik tiplerin farkı ve sarartma riski silikon yumuşatıcı seçimi yazısında anlatılıyor.